ບາງຂໍ້ແນະນຳ ກ່ຽວກັບການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ
ຈຸດດີຂອງການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ.
– ຊ່ວຍກຳຈັດວັດຊະພືດໃນນາໂດຍປາບາງຊະນິດ ໃຊ້ວັດຊະພືດເປັນອາຫານ
– ກຳຈັດສັດຕູຂອງເຂົ້າເຊັ່ນ: ດ້ວງກໍ ແລະ ແມງໄມ້ປະເພດຕ່າງໆ
– ສິ່ງເສດເຫຼືອຂອງມູນປາເລົ່ານັ້ນ ຈະຊ່ວຍເພີ່ມຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງດິນນັ້ນໄດ້ຕື່ມ
– ຊ່ວຍໃນການພວນດິນໃນເມື່ອເວລາປາເຄື່ອນໄຫວໄປມາ ແລະ ຄັວດເຈາະຫາອາຫານຊື່ງເຮັດໃຫ້ເນື້ອທີ່ດິນນັ້ນບໍ່ທັບຖົມກັນແໜ້ນ.
ຈຸດອ່ອນຂອງການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ.
– ເປັນການລົງທຶນຂ່ອນຂ້າງສູງໃນເບື້ອງຕົ້ນ
– ເພີ່ມກິດຈະການວຽກງານຂື້ນຕື່ມ
– ເນື້ອທີ່ການປູກເຂົ້າຫຼຸດລົງ
– ໃນບາງບ່ອນຫາລູກປາໄດ້ຍາກ.
ການຄັດເລືອກສະຖານທີ່.
– ຄວນຢູ່ໃກ້ເພື່ອສະດວກໃນການຮັກສາ
– ບ່ອນໄຮ່ນາທີ່ຕ່ຳ, ນ້ຳບໍ່ຖ້ວມ ແລະ ບໍ່ຂາດນ້ຳ
– ໄຮ່ນາທີ່ລ້ຽງປາບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 200 – 1,600 ຕາແມັດ
– ປາກສະຈາກແຫຼ່ງນ້ຳໂສໂຄກ ຫຼື ໃຊ້ສານເຄມີ
– ດິນນາຄວນເປັນດິນໜຽວ ຫຼື ເປັນດິນທີ່ຂັງນ້ຳໄດ້ດີ.
ການກຽມໄຮ່ນນາທີ່ຈະລ້ຽງປາ.
– ໃນໄຮ່ນາທີ່ຈະລ້ຽງປາໃສ່ນັ້ນຄວນມີເນື້ອທີ່ບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 200-1,600 ຕາແມັດ ເລືອກເອົາມູມທີ່ຕ່ຳຂອງເນື້ອທີ່ໄຮ່ນາແລ້ວຂຸດເປັນຫຼຸມເນື້ອທີ່ຂອງຫຼຸມຄວນຢູ່ໃນລະດັບ 2-5% ຂອງເນື້ອທີ່ໄຮ່ທັງໝົດ. ຂະໜາດກວ້າງ 1-2 ແມັດ ແລະ ເລິກ 0,75 – 1 ແມັດ, ຫຼຸມດັ່ງກ່າວນີ້ໃຊ້ໄວ້ເປັນອ່າງອານຸບານໃສ່ຂັງປາໃນເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ທັງເປັນບ່ອນອ່າງຂອງປາເວລານ້ຳແຫ້ງ ຫຼື ບ່ອນຫຼົບລີ້ຂອງປາ, ພ້ອມກັນນັ້ນກໍ່ເປັນເງື່ອນໄຂສະດວກໃນການເກັບກູ້ປາໃນທ້າຍລະດູການອີກດ້ວຍ ຫຼຸມດັ່ງກ່າວຄວນລົງມືຂຸດໃນຊ່ວງຕົ້ນລະດູຝົນລະຫວ່າງຫຼຸມ ແລະ ໄຮ່ນາດຳກໍ່ຄວນຍົກຄູໃຫ້ສູງເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ນ້ຳຂີ້ຕົມໄຫຼເຂົ້າໃນຫຼຸມເວລາກຽມດິນປັກດຳ.
-ແນວພັນເຂົ້າທີ່ຈະປັກດຳໃນເນື້ອທີ່ໄຮ່ນາຈະລ້ຽງປານັ້ນຄວນໃຊ້ເຂົ້າອາຍຸປານກາງ ທັ້ງນີ້ກໍ່ເພື່ອເພີ່ມເງື່ອນໄຂໃຫ້ແກ່ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງປາໃນໄຮ່ນາ
– ອານາໄມໄຮ່ນາໃຫ້ສະອາດດີສັງເກດຕາມຄັນນາບໍ່ໃຫ້ມີຮູ ຫຼື ບ່ອນລີ້ຊ່ອນຂອງສັດຕູປາອາໃສຢູ່
– ຄັນນາຄວນຍົກໃຫ້ສູງກວ່າຄັນນາທຳມະດາຢ່າງນ້ອຍແມ່ນໃຫ້ສູງກວ່າ 50 ຊັງຕີແມັດຂື້ນໄປ ແລະ ຈົ່ງຮ່ອງລະບາຍນ້ຳອອກ – ເຂົ້າໄວ້ປະມານ 2-3 ປ່ອງ
– ລະຫວ່າງຮ່ອງລະບາຍຄວນໃສ່ຕາໜ່າງ ຫຼື ສິ່ງກີດຂວາງກັນໄວ້ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ປາໜີຈາກໄຮ່ນາ.
ຊະນິດປາ ແລະ ການປ່ອຍປາ.
– ຊະນິດປາທີ່ຈະລ້ຽງໃນໄຮ່ນານັ້ນຄວນຄັດເລືອກເອົາປາທີ່ເຕີບໂຕໄວ, ລ້ຽງງ່າຍ, ບໍ່ເລືອກອາຫານ, ບໍ່ທຳລາຍຕົ້ນເຂົ້າ ແລະ ທົນຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມປາຊະນິດດັ່ງກ່າວນັ້ນໄດ້ແກ່: ປານິນ, ປາໄນ, ປາຈີນເປັນຕົ້ນ.
– ອັດຕາໃນການປ່ອຍຂື້ນກັບສະພາບຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງອາຫານທຳມະຊາດທີ່ມີຢູ່ໃນນາ ແລະ ຂຶ້ນກັບຈຸດປະສົງຂອງຜູ້ທີ່ຈະລ້ຽງເຊັ່ນວ່າ: ອັດຕາສ່ວນປາໄນ 2 ສ່ວນ, ປານິນ 1 ສ່ວນ ໃນຈຳນວນ 3,000 – 5,000 ໂຕ/ເຮັກຕາ.
– ເວລາໃນການປ່ອຍລູກປາດັ່ງທີ່ພວກເຮົາຮູ້ກັນແລ້ວວ່າປະລິມານນ້ຳໃນນາລະດູຝົນແມ່ນມີໄລຍະສັ້ນ, ນ້ຳບໍ່ພຽງພໍ, ດັ່ງນັ້ນລູກປາຄວນຈະປ່ອຍລ້ຽງອານຸບານໄວ້ໃນຫຼຸມນັ້ນກ່ອນການຳຖຄາດໂດຍການໃຫ້ອາຫານປາເພີ່ມ ( ຮຳອ່ອນ, ປວກ ຫຼື ອາຫານປາ ) ວັນລະ 2 ຄັ້ງ ເຊົ້າ – ແລງ ໃນຊ່ວງລະດູຮ້ອນເຮົາກໍ່ຄວນໃຊ້ວັດຖຸໃດໜື່ງປົກຄຸມເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີຜົນສະທ້ອນຕໍ່ລູກປາ.
– ໃນເວລາປ່ອຍລູກປາລົງໃນຫຼຸມຄວນເລືອກເອົາຕອນອາກາດເຢັນເຊັ່ນ: ຕອນເຊົ້າ – ແລງ ທັ້ງນີ້ກໍ່ເພື່ອຫຼີກຫຼ່ຽງຈາກການກະທົບຂອງຄວາມຮ້ອນຕໍ່ລູກປາ.
– ການມີ່ລ້ຽງປາອານຸບານໄວ້ໃນຫຼຸມນີ້ທີ່ຈິງແລ້ວບໍ່ຄວນລ້ຽງດົນເກີນກວ່າ 45 ວັນຖ້າຫາກຫຼາຍໄປກວ່ານັ້ນຈະມີຜົນສະທ້ອນເຮັດໃຫ້ລູກປາມີການຈະເລີນເຕີບໂຕຊ້າລົງ.
– ເອົາໃຈໃສ່ບົວລະບັດຮັກສາຕິດຕາມສັດຕູຂອງປາເຊັ່ນວ່າ: ປາຄໍ່, ປາດຸກ, ກົບ, ຂຽດ ແລະ ງູ ເປັນຕົ້ນ
– ຫຼັງຈາກປັກດຳໄດ້ປະມານ 1-2 ອາທິດ ແລະ ເຫັນວ່າຕົ້ນເຂົ້າຕິດແໜ້ນດີແລ້ວຄວນປ່ອຍປາຈາກຫຼຸມອານຸບານໃຫ້ປາເຂົ້າໄປຊອກຫາອາຫານໃນໄຮ່ນາດຳໄດ້
ການໄຖຄາດ ແລະ ປັກດຳ.
– ເມື່ອເຖີງລະດູການກໍ່ເລີ່ມລົງມືໄຖຄາດ ແລະ ປູກເຂົ້າໄດ້ຕາມປົກກະຕິແຕ່ບາງທ້ອງຖິ່ນຖ້າຫາກມີເງື່ອນໄຂກໍ່ຄວນຫວ່ານຝຸ່ນຄອກປະມານ 5-10 ຕ/ຮຕ ທັ້ງນີ້ກໍ່ເພື່ອເສີມສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ອາຫານທຳມະຊາດເກີດຂື້ນ ຫຼື ຖ້າເປັນຝຸ່ເຄມີຄວນຮອງພື້ນໃຊ້ຝຸ່ນ 16:20:00 ໃນອັດຕາ 150 ກລ/ຮຕ ແລະ ຝຸ່ນ 46:00:00 2 ຄັ້ງ, 20 ວັນ ແລະ 45 ວັນ ຫຼັງປັກດຳ ໃນອັດຕາ 50 ກລ/ຮຕ ໃນແຕ່ລະຄັ້ງ.
– ການປັກດຳປັກດຳທຳມະດາໄລຍະປັກດຳຂຶ້ນກັບຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງດິນຢ່າງນ້ອຍຢູ່ໃນລະດັບ 20 x 20 ຊມ. ເພາະວ່າຖ້າປັກດຳຖີ່ເກີນໄປຈະມີຜົນສະທ້ອນກ່ຽວກັບການເຄື່ອນໄຫວໄປມາບໍ່ສະດວກຂອງປາ. ພ້ອມກັນນັ້ນໃນລະຫວ່າງກາງຂອງໄຮ່ນາຄວນຈົ່ງເປັັນຮ່ອງເຊິ່ງມີຂະໜາດກວ້າງ 30 ຊມ ແລະ ເລິກ 25 ຊມເປນເສັ້ນທາງເຂົ້າອອກຂອງປາລະຫວ່າງຫຼຸມ ແລະ ໄຮ່ນາ.
ການໃຫ້ອາຫານເພີ່ມ.
ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນອິງໃສ່ອາຫານທຳມະຊາດທີ່ສະສົມຢູ່ໃນໄຮ່ນານັ້ນເປັນຕົ້ນຕໍ. ແຕ່ຖ້າຢາກໃຫ້ປາລ້ຽງຂອງເຮົາເຕີບໂຕໄວກໍ່ຄວນໃຫ້ອາຫານເພີ່ນຕື່ມອີກ ແລະ ການໃຫ້ອາຫານເພີ່ມດັ່ງກ່າວນີ້ກໍ່ຍັງເປັນຜົນສະທ້ອນອັນດີໃຫ້ແກ່ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງເຂົ້າໄດ້ອີກດ້ວຍ. ອາຫານເພີ່ມດັ່ງກ່າວໄດ້ແກ່: ຮຳ, ກາບຖົ່ວເຫຼືອງ, ປວກ, ເຂົ້າປາຍເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ.
ການດູແລຮັກສາ.
– ເພື່ອໃຫ້ການລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າໄດ້ຮັບຜົນດີຄວນເອົາໃຈໃສ່ດັ່ງນີ້:
• ການຮັກສາລະດັບນ້ຳເປັນຂອດສຳຄັນທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງປາ ແລະ ເຂົ້າໄດ້ດີທັງເປັນເງື່ອນໄຂໃຫ້ແກ່ການຄວບຄຸມພະຍາດ ແລະ ແມງໄມ້ໄດ້ອີກດ້ວຍ. ດັ່ງນັ້ນຄວນຮັກສາລະດັບນ້ຳຢູ່ໃນລະຫວ່າງ 20-25 ຊມ. ໃນຊ່ວງການຈະເລີນເຕີບໂຕ.
• ການກຳຈັດ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຄັນນາເປັນການປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຫຍ້າເກີດ ຫຼື ບ່ອນລີ້ຊ່ອນສັດຕູຂອງປາ: ງູ, ກົບ, ຂຽດ ແລະ ອື່ນໆ. ຄວບຄຸມການເຂົ້າມາທຳລາຍຂອງປາທຳມະຊາດ: ປາຄໍ່, ປາດຸກໃນເວລາປາທີ່ເຮົາລ້ຽງຍັງມີອາຍຸໄດ້ພຽງ 1-2 ເດືອນ
• ບໍ່ຄວນໃຊ້ສານເຄມີ ຫຼື ວັດຖຸມີພິດ. ໃນກໍລະນີຈຳເປັນກໍ່ຕ້ອງເລືອກເອົາສານເຄມີທີ່ບໍ່ມີສານພິດຕົກຄ້າງ ຫຼື ບໍ່ຄວນລະບາຍນ້ຳໃຫ້ແຫ້ງພາຍໃນໄຮ່ນາໃຫ້ເຫຼືອພຽງແຕ່ໃນຫຼຸມສຳລັບຂັງປາແລ້ວຈິ່ງພົ່ນຢາ ຫຼື ສານເຄມີຕ່າງໆ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ 2-3 ວັນ ຈິ່ງປ່ອຍນ້ຳເຂົ້າ
• ຄວນຮັກສານ້ຳໃນໄຮ່ນາໃຫ້ມີສີຂຽວ ຫຼື ສີນ້ຳຊາ
• ເມື່ອເວລາມີຝົນຕົກໜັກກໍ່ຄວນລົງຕິດຕາມ ແລະ ກວດເບິ່ງຄັນນາເພື່ອປ້ອງກັນການເຊາະເຈື່ອນ ຫຼື ຮົ່ວຊືມຈາກນ້ຳພາຍນອກ.
ການເກັບກູ້.
ກ່ອນການເກັບກ່ຽວເຂົ້າ 1 ອາທິດຄວນລະບາຍນ້ຳອອກເທື່ອລະນ້ອຍເພື່ອໃຫ້ປາໄດ້ມີໂອກາດກັບຄືນເຂົ້າໄປອາໃສໃນຫຼຸມນັ້ນ. ເລີ່ມເກັບກູ້ ແລະ ຄວນຄັດເລືອກເອົາປາໂຕທີ່ໃຫຍ່ໄວ້ບໍລິໂພກ ແລະ ປາທີ່ມີຂະໜາດ 50 ກຼາມ ຄວນສືບຕໍ່ລ້ຽງໃນບ່ອນທີ່ມີເງື່ອໄຂຕໍ່ໄປ.
ຕົວຢ່າງໄຮ່ນາທີ່ຈະລ້ຽງປາໃສ່
1. ຫຼຸມກັກປາຂະໜາດ 5 ແມັດ x 2 ແມັດ
2. ຮ່ອງກາງໄຮ່ນາຂະໜາດເລິກ 0,3 ແມັດ x ກວ້າງ 0,25 ແມັດ
3. ຄັນນາ
4. ໄຮ່ນາດຳ
5. ບ່ອນລະບາຍນ້ຳອອກ – ເຂົ້າ ຂະໜາດ 0,5 ແມັດ
6. ຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງໄຮ່ນາ ແລະ ຫຼຸມ ຂະໜາດ 0,5 ແມັດ
ໜານຕັດຂອງໄຮ່ນາ ແລະ ຫຼຸມປາ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: ບາງຂໍ້ແນະນຳກ່ຽວກັບການລ້ອຽງປາໃນນາເຂົ້າ, ກົມປູກຝັງ ແລະ ສົ່ງເສີມການກະເສດ, ສູນຄົ້ນຄວ້າທົດລອງ ແລະ ຂະຫຍາຍເມັດພັນແຫ່ງຊາດ
ຂໍ້ມູນເພີມຕື່ມ:
ຂໍ້ມູນແນວພັນ:
ວິດິໂອ:
ຕິດຕໍ່:
ຮຽບຮຽງໂດຍ: ສຸລິວົງ ກອງມະນີວົງ, ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້, ສະຖາບັນຄົ້ນຄ້ວາກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນລະບົດ